نقش فریزدرایر درساتک در توسعه پچهای میکرونیدلی گیاهی برای دارورسانی پوستی
تثبیت عصارههای حساس با Freeze Drying در سامانههای نوین درمان پسوریازیس
در سالهای اخیر، سامانههای دارورسانی پوستی بهویژه پچهای میکرونیدلی بهعنوان راهکاری نوین برای عبور از محدودیتهای دارورسانی خوراکی و تزریقی مورد توجه گسترده قرار گرفتهاند. این سامانهها امکان تحویل موضعی دارو، کاهش عوارض جانبی سیستمیک و افزایش پذیرش بیمار را فراهم میکنند. با این حال، استفاده از عصارههای گیاهی در چنین ساختارهایی همواره با یک چالش اساسی همراه بوده است: ناپایداری ترکیبات فعال و حساس به حرارت در مراحل فرآوری و فرمولاسیون.
اهمیت این مسئله بهروشنی در مقاله علمی
“In Vitro Release of Glycyrrhiza glabra Extract by a Gel-Based Microneedle Patch for Psoriasis Treatment”
منتشرشده در سال 2024 در مجله Gels نشان داده شده است. این پژوهش، با تمرکز بر طراحی یک پچ میکرونیدلی مبتنی بر کیتوزان، نقش فرآوری صحیح عصاره گیاه شیرینبیان (Glycyrrhiza glabra) را در موفقیت یک سامانه دارورسانی ترانسدرمال برجسته میکند.
هدف مقاله
هدف اصلی این پژوهش، طراحی و ارزیابی یک پچ میکرونیدلی ساده، کمهزینه و مبتنی بر کیتوزان است که قابلیت تحویل موضعی عصاره گیاه شیرینبیان را دارا باشد. این سامانه دارورسانی با هدف کمک به درمان اختلالات پوستی، بهویژه بیماری پسوریازیس توسعه یافته است.
در این چارچوب، پژوهش بر آن بوده است که با استفاده از یک روش فرآوری ملایم و قابلکنترل، عصاره گیاهی به شکلی پایدار در ساختار پچ ادغام شود تا آزادسازی مؤثر و قابلپیشبینی ماده فعال از طریق پوست امکانپذیر گردد.
چالش فرآوری عصارههای گیاهی در سامانههای پوستی
عصارههای گیاهی، بهرغم برخورداری از ترکیبات زیستفعال ارزشمند، معمولاً حاوی موادی هستند که نسبت به حرارت، اکسیداسیون و رطوبت بسیار حساساند. در مورد عصاره شیرینبیان، ترکیباتی مانند گلیسیریزیک اسید نقش کلیدی در اثرات ضدالتهابی دارند، اما در صورت اعمال تنش حرارتی، بهراحتی دچار تخریب میشوند. بنابراین، انتخاب روش خشککردن مناسب، یک تصمیم راهبردی در طراحی پچ میکرونیدلی محسوب میشود.
معرفی روش و نحوه کار با فریزدرایر درساتک
در این مطالعه، پس از استخراج عصاره ریشه شیرینبیان با محلول ۹۰٪ الکل و تغلیظ آن در دمای ۴۰ درجه سانتیگراد، مرحلهای کلیدی در فرآوری انجام شد: خشککردن انجمادی (Freeze Drying).
خشککردن انجمادی با استفاده از فریزدرایر DORSA TECH انجام گرفت. در این فرآیند، عصاره ابتدا منجمد شده و سپس در شرایط خلأ، آب موجود در ساختار آن از طریق تصعید حذف گردید. پارامترهای عملیاتی گزارششده برای فریزدرایر درساتک در این پژوهش شامل:
• فشار خلأ: حدود ۰٫۱ میلیبار
• دمای کندانسور: در حدود ۵۰- درجه سانتیگراد
• کنترل دمای فرآیند: بهگونهای که از ذوب یا تخریب عصاره جلوگیری شود
کنترل دقیق این پارامترها در فریزدرایر درساتک منجر به تولید پودر لیوفیلیزه پایدار شد که قابلیت انحلال مجدد مناسب و یکنواختی لازم برای فرمولاسیون پچ میکرونیدلی را دارا بود.
چرا از فریزدرایر استفاده شده است؟
انتخاب فریزدرایر در این مقاله، انتخابی صرفاً آزمایشگاهی نبوده است، بلکه پاسخی مستقیم به نیاز حفظ کیفیت زیستفعال عصاره گیاهی بوده است. فریزدرایرمناسب با فراهمکردن شرایط خلأ پایدار و کنترل دقیق دما، این امکان را ایجاد میکند که:
• ترکیبات حساس به حرارت بدون تخریب حفظ شوند
• عصاره به فرم پودر پایدار با قابلیت نگهداری طولانیمدت تبدیل شود
• فرآیند از نظر علمی تکرارپذیر باشد
• عصاره برای مراحل بعدی فرمولاسیون، از جمله ساخت پچ میکرونیدلی، کاملاً مناسب گردد
در واقع، بدون مرحله Freeze Drying با تجهیزات دقیق، امکان دستیابی به یک پچ میکرونیدلی با عملکرد قابلاعتماد وجود نداشت.
نتیجهگیری نهایی
نتایج این پژوهش نشان داد که پچ میکرونیدلی مبتنی بر کیتوزان و حاوی عصاره لیوفیلیزه شیرینبیان قادر است دارو را بهصورت سریع و مؤثر از طریق پوست آزاد کند. استفاده از فریزدرایر درساتک در مرحله فرآوری عصاره، نقشی کلیدی در حفظ ترکیبات فعال، بهبود پایداری و دستیابی به عملکرد دارورسانی قابلقبول ایفا کرده است. این مطالعه نشان میدهد که Freeze Drying نهتنها یک روش خشککردن، بلکه یک فناوری راهبردی در توسعه سامانههای نوین دارورسانی پوستی محسوب میشود.
بدون دیدگاه