در راستای توسعه زیرساختهای آموزشی و پژوهشی و گسترش استفاده از تجهیزات آزمایشگاهی ساخت ایران، دستگاه اسپری درایر آزمایشگاهی(Laboratory Spray Dryer) ساخت شرکت درسا به ساز (درساتک) در تاریخ 2 آبان 1405، در یکی از مراکز آموزشی استان قزوین نصب و راهاندازی شد.
اسپری درایر آزمایشگاهی چیست و چگونه کار میکند؟
اسپری درایر (SprayDryer) یا خشککن پاششی، یکی از تجهیزات کاربردی در صنایع غذایی، داروسازی، شیمیایی و زیستفناوری است که برای تبدیل محلولها، امولسیونها و سوسپانسیونهای قابل پاشش به پودر خشک استفاده میشود.
عملکرد این دستگاه بر پایه تبدیل خوراک مایع به قطرات ریز و تماس آنها با جریان هوای گرم است. در این فرایند، رطوبت قطرات تبخیر شده و ذرات خشک به شکل پودر جمعآوری میشوند.

مراحل اصلی عملکرد دستگاه اسپری درایر عبارتاند از:
۱. آمادهسازی و انتقال خوراک
ابتدا محلول، امولسیون یا سوسپانسیون موردنظر آماده شده و به کمک سیستم تغذیه به بخش پاشش دستگاه منتقل میشود.
۲. اتمیزهکردن محلول
خوراک مایع به وسیله نازل به قطرات بسیار ریز تبدیل میشود. اندازه قطرات تولیدشده یکی از عوامل مؤثر بر سرعت خشکشدن و ویژگیهای پودر نهایی است.
۳. خشککردن قطرات
قطرات در تماس با هوای گرم، بخش قابلتوجهی از رطوبت خود را از دست میدهند. دمای هوای ورودی و خروجی، نرخ تغذیه و شرایط پاشش از پارامترهای مهم این مرحله هستند.
۴. جداسازی و جمعآوری پودر
ذرات خشک تولیدشده با استفاده از سیستم جداسازی دستگاه جمعآوری میشوند و میتوان آنها را برای بررسی ویژگیهایی مانند اندازه ذرات، رطوبت باقیمانده و مورفولوژی مورد مطالعه قرار داد.
کاربردهای خشک کن پاششی در مراکز آموزشی و پژوهشی
نصب این تجهیز در مراکز آموزشی، امکان انجام آزمایشهای مرتبط با مهندسی فرایند، انتقال حرارت و جرم و فناوری تولید پودر را فراهم میکند.
۱. آموزش عملی فرایند خشککردن پاششی
دانشجویان میتوانند با اصول عملکرد خشککن پاششی، نحوه اتمیزهشدن مایعات و تأثیر پارامترهایی مانند دمای هوای ورودی و نرخ تغذیه بر فرایند خشککردن آشنا شوند.
۲. تولید و بررسی پودرهای آزمایشگاهی
اسپری درایر برای تولید نمونههای پودری در مقیاس آزمایشگاهی کاربرد دارد. پژوهشگران میتوانند تأثیر شرایط عملیاتی و ترکیب خوراک را بر ویژگیهای فیزیکی پودر تولیدشده بررسی کنند.
۳. انجام پروژههای تحقیقاتی
این دستگاه قابلیت استفاده در پژوهشهای مرتبط با فرمولاسیون مواد، ریزپوشانی ترکیبات، تولید پودرهای غذایی و بررسی رفتار خشکشدن مواد مختلف را دارد. امکانپذیری هر کاربرد به ویژگیهای ماده و مشخصات دستگاه بستگی دارد.
مزایای استفاده از فرایند اسپری درایینگ در آموزش و پژوهش
بهره گیری از این فرایند در محیطهای آموزشی و پژوهشی مزایای متعددی دارد، از جمله:
آشنایی عملی دانشجویان با فرایند خشککردن پاششی و اصول انتقال حرارت و جرم
امکان بررسی تأثیر شرایط عملیاتی بر ویژگیهای پودر نهایی
تولید نمونههای پودری برای آزمایشهای تحقیقاتی
کمک به توسعه و ارزیابی فرمولاسیونهای جدید در مقیاس آزمایشگاهی
ایجاد ارتباط میان مباحث نظری مهندسی و کاربردهای صنعتی فناوری خشککردن
پارامترهای مؤثر بر عملکرد فرایند اسپری درایینگ
برای دستیابی به پودر با ویژگیهای مطلوب، انتخاب و تنظیم صحیح پارامترهای عملیاتی اهمیت زیادی دارد.
| تأثیر بر فرایند | پارامتر |
| تأثیر بر سرعت تبخیر رطوبت و شرایط خشککردن | دمای هوای ورودی |
| یکی از شاخصهای مهم پایش وضعیت حرارتی فرایند | دمای هوای خروجی |
| تأثیر بر میزان رطوبت قابل تبخیر و شرایط خشکشدن | نرخ تغذیه خوراک |
| تأثیر بر اندازه قطرات و توزیع اندازه ذرات | شرایط اتمیزاسیون |
| تأثیر بر ویژگیهای قطرات و پودر تولیدشده | غلظت خوراک |
| تأثیر بر انتقال حرارت، انتقال جرم و حرکت ذرات | جریان هوای خشککن |
انتخاب شرایط مناسب باید با توجه به نوع ماده، حساسیت حرارتی و هدف آزمایش انجام شود.
سوالات متداول درباره اسپری درایر آزمایشگاهی
۱. اسپری درایر آزمایشگاهی برای چه موادی مناسب است؟
این دستگاه برای خشککردن بسیاری از محلولها، امولسیونها و سوسپانسیونهای قابل پاشش کاربرد دارد. انتخاب شرایط عملیاتی به ترکیب خوراک، ویسکوزیته، میزان مواد جامد و حساسیت حرارتی آن بستگی دارد.
۲. آیا اسپری درایر برای پروژههای دانشگاهی مناسب است؟
بله. اسپری درایر آزمایشگاهی یکی از تجهیزات مفید برای آموزش مهندسی فرایند و انجام پژوهشهای مرتبط با خشککردن، تولید پودر و ریزپوشانی مواد است.
۳. تفاوت اسپری درایر آزمایشگاهی و صنعتی چیست؟
تفاوت اصلی در مقیاس عملیاتی، ظرفیت تولید و هدف استفاده است. مدلهای آزمایشگاهی عمدتاً برای آموزش، تحقیق و توسعه فرمولاسیون به کار میروند؛ درحالیکه مدلهای صنعتی برای تولید در مقیاس بزرگتر طراحی میشوند.
جمعبندی
نصب و راهاندازی این تجهیز در یکی از مراکز آموزشی استان قزوین، گامی در جهت توسعه امکانات آموزشی و پژوهشی و بهرهگیری از تجهیزات آزمایشگاهی ساخت ایران است.
فناوری خشککردن پاششی با امکان تبدیل خوراک مایع به پودر، نقش مهمی در پژوهشهای مرتبط با صنایع غذایی، داروسازی، شیمیایی و زیستفناوری دارد.
شرکت درسا به ساز (درساتک) با سابقه فعالیت در زمینه طراحی و ساخت تجهیزات آزمایشگاهی و فرایندی، در مسیر تأمین تجهیزات موردنیاز مراکز آموزشی، پژوهشی و صنعتی فعالیت میکند.
برای دریافت اطلاعات بیشتر، مشاهده محصولات و دریافت مشاوره، از طریق وبسایت یا شمارههای تماس شرکت با کارشناسان ما در ارتباط باشید.
جهت مشاهده ویدئوی نصب این تجهیز در لینکدین کلیک نمایید.
جهت مشاهده ویدئوی نصب این تجهیز در کانال بله کلیک نمایید.
جهت مشاهده ویدئوی نصب این تجهیز در آپارات کلیک نمایید.

بدون دیدگاه